Nieważny kredyt w euro: ile odzyskasz od banku po wyroku TSUE z 10 września 2026 r.

Unieważniasz kredyt w euro albo we frankach i pytasz: ile faktycznie odzyskam od banku? Od 10 września 2026 r. jest nowy wyrok TSUE, który odpowiada na ważną część tego pytania. Sąd może rozliczyć Twoje wpłaty z kapitałem, który wypłacił bank, i zasądzić tylko nadwyżkę. Poniżej wyjaśniamy, co to oznacza dla kredytobiorcy, a czego wyrok nie przesądza.

1. Co orzekł TSUE w sprawie C-510/25?

Wyrok z 10 września 2026 r., sygn. C-510/25, zapadł na pytania Sądu Okręgowego w Warszawie. Dotyczył kredytu hipotecznego denominowanego w CHF, który stał się nieważny z powodu nieuczciwych warunków. Kredytobiorcy chcieli odzyskać wszystkie wpłaty, także te z okresu, gdy ich suma nie przekraczała jeszcze kwoty wypłaconego kapitału.

Trybunał uznał, że dyrektywa 93/13 co do zasady nie stoi na przeszkodzie wykładni, według której sąd sam, bez wniosku banku, potrąca wzajemne wierzytelności stron. Skutek jest taki, że konsument ma roszczenie tylko co do tej części wpłat, która przekracza wypłacony kapitał. Od tej nadwyżki należą mu się odsetki za opóźnienie.

Trybunał dodał też coś, co jest równie ważne: dyrektywa nie narzuca polskim sądom ani teorii salda, ani teorii dwóch kondykcji. Wybór należy do sądów krajowych, pod warunkiem że konsument zachowa ochronę wynikającą z prawa unijnego.

2. Czy to dotyczy także kredytu w euro?

Tak, zasada jest ta sama. Wyrok wykłada art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13, czyli przepisy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich. Nie zależą one od waluty. W sprawie C-510/25 kredyt był we frankach, ale tak samo rozlicza się umowy denominowane i indeksowane do euro, jeżeli sąd stwierdzi ich nieważność.

3. Na czym polega teoria salda, a na czym teoria dwóch kondykcji?

Według opisu sądu odsyłającego mamy w Polsce dwie linie orzecznicze.

• Teoria dwóch kondykcji. Każda strona ma własne roszczenie o zwrot tego, co świadczyła na podstawie nieważnej umowy, na podstawie art. 405 w związku z art. 410 Kodeksu cywilnego. Ty żądasz zwrotu wszystkich wpłat, bank żąda zwrotu kapitału.
• Teoria salda. Obie kwoty są rozliczane przez potrącenie, do wysokości niższej z nich. Roszczenie ma ta strona, która zapłaciła więcej.

Sąd odsyłający wskazał, że Sąd Najwyższy od 2019 r. opowiada się za teorią dwóch kondykcji, a po wyroku TSUE C-396/24 w niektórych orzeczeniach Sądu Najwyższego pojawiło się stanowisko, że art. 6 ust. 1 dyrektywy uzasadnia teorię salda. TSUE w sprawie C-510/25 wyjaśnił, że wyrok C-396/24 nie opowiada się za żadną z tych teorii.

4. Ile możesz odzyskać? Dwa proste przykłady

Poniższe liczby są umowne i służą tylko do pokazania mechanizmu. Nie opisują żadnej konkretnej sprawy.

• Bank wypłacił 300 000 zł, a Ty wpłaciłeś łącznie 380 000 zł. Przy potrąceniu nadwyżka wynosi 80 000 zł i tej kwoty możesz dochodzić wraz z odsetkami za opóźnienie.
• Bank wypłacił 300 000 zł, a Ty wpłaciłeś łącznie 250 000 zł. Przy potrąceniu Twoje roszczenie o zwrot wpłat zostaje umorzone, ale w świetle wyroków TSUE bank nie może żądać od Ciebie więcej niż zwrotu kapitału i ustawowych odsetek od dnia wezwania do zapłaty.

Dlatego przed pozwem warto policzyć, ile faktycznie wpłaciłeś. Ważne są wszystkie raty, także opłaty i składki, oraz to, czy płaciłeś w złotych czy w walucie. W sprawie C-510/25 kredytobiorcy płacili w obu walutach i sąd odsyłający zwrócił uwagę na trudność ustalenia, kiedy kapitał został spłacony. Trybunał wskazał, że sąd powinien ocenić, czy prawo krajowe pozwala rozliczyć całość wpłat.

5. Odsetki za opóźnienie: od kiedy biegną?

Trybunał przypomniał, że sąd powinien zapewnić konsumentowi prawo do odsetek za opóźnienie od kwoty wpłat przekraczającej kapitał. Zgodnie z art. 455 Kodeksu cywilnego, jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, dłużnik powinien je spełnić niezwłocznie po wezwaniu. W sprawie C-510/25 kredytobiorcy wskazywali, że dla nich takim wezwaniem była rozprawa w postępowaniu o zawezwanie do próby ugodowej. Odsetki od nadwyżki zależą więc od tego, kiedy bank otrzymał wezwanie do zapłaty.

Jeżeli jeszcze nie wezwałeś banku do zapłaty, to każdy dzień zwłoki z Twojej strony może opóźniać początek odsetek.

6. Czy sąd może rozliczyć wpłaty bez Twojej zgody?

Nie bez uprzedzenia. TSUE przypomniał, że o skutkach nieważności decyduje wola konsumenta. Jeżeli sąd zamierza zastosować potrącenie z urzędu, musi wcześniej poinformować konsumenta o konsekwencjach, aby ten mógł świadomie zdecydować, czy chce unieważnienia umowy. Gdy konsument po takim pouczeniu nie sprzeciwia się unieważnieniu, potrącenie z urzędu nie narusza ani jego woli, ani zasady kontradyktoryjności.

7. Koszty procesu i przedawnienie roszczenia banku

Trybunał odniósł się też do dwóch obaw, które zgłosił polski sąd. Po pierwsze, koszty. Zasady podziału kosztów nie mogą zniechęcać konsumenta do dochodzenia swoich praw, a sąd krajowy powinien rozważyć wykładnię zgodną z dyrektywą. Po drugie, przedawnienie. Dopóki konsument nie podnosi nieważności umowy, bankowi nie przysługuje żadna wierzytelność restytucyjna, która mogłaby się przedawnić.

8. Co z tego wynika dla Ciebie?

• Policz sumę wszystkich wpłat na rzecz banku i porównaj ją z kwotą wypłaconego kapitału. Od tego zależy, czy po potrąceniu zostanie Ci nadwyżka.
• Zbierz umowę, aneksy, zaświadczenie z banku o spłatach i dowody wpłat. Pomocne jest też ustalenie, w jakiej walucie płaciłeś.
• Wezwanie banku do zapłaty ma znaczenie dla początku odsetek, dlatego nie odkładaj go bez potrzeby.
• Nie zakładaj, że wynik będzie taki sam jak w cudzej sprawie. Sąd może zastosować teorię salda albo teorię dwóch kondykcji, a ocena zależy od umowy i od przebiegu spłat.

Ten wyrok nie rozstrzyga, którą z tych teorii przyjmą polskie sądy. Rozstrzyga, że prawo unijne dopuszcza obie drogi, jeżeli konsument zachowa ochronę. W praktyce wynik Twojej sprawy zależy więc od konkretnej umowy, od historii spłat i od sądu.

Najczęstsze pytania

Czy po wyroku C-510/25 stracę prawo do zwrotu wpłat sprzed spłaty kapitału?

Wyrok tego nie przesądza. TSUE uznał, że sąd może rozliczyć wzajemne wierzytelności przez potrącenie, ale nie nakazał polskim sądom stosowania teorii salda. Wybór pozostawił sądom krajowym, pod warunkiem że konsument zachowa ochronę z dyrektywy 93/13.

Czy bank może żądać ode mnie więcej niż zwrotu kapitału?

Według orzecznictwa TSUE przywołanego w wyroku C-510/25 bank nie może żądać rekompensaty ponad zwrot wypłaconego kapitału i ustawowe odsetki za opóźnienie liczone od dnia wezwania do zapłaty.

Czy sąd musi mnie uprzedzić, że rozliczy wpłaty przez potrącenie?

Tak, jeżeli zamierza zastosować potrącenie z urzędu, powinien wcześniej poinformować konsumenta o skutkach unieważnienia umowy, aby mógł on wyrazić wolę przy pełnej znajomości sprawy.

Od kiedy należą się odsetki od nadwyżki?

Zależy to od tego, kiedy bank został wezwany do zapłaty. Zgodnie z art. 455 Kodeksu cywilnego dłużnik powinien spełnić świadczenie niezwłocznie po wezwaniu, jeżeli termin nie jest oznaczony.

Stan prawny: październik 2026 r.. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w indywidualnej sprawie.