Kredyt w euro a kredyt we frankach - 7 kluczowych różnic

Mechanizm prawny jest identyczny, ale różnice w skali, orzecznictwie i strategii procesowej są istotne. Oto 7 punktów, które warto znać.

1. Skala

Paradoks: portfel kredytów EUR jest dziś większy niż aktywny portfel CHF (bo większość franków została spłacona lub unieważniona).

2. Podstawa prawna - identyczna

W obu przypadkach chodzi o: art. 385¹ KC (klauzule abuzywne), Dyrektywę 93/13/EWG (ochrona konsumenta), jednostronną tabelę kursową banku, spread walutowy, brak rzetelnej informacji o ryzyku. Waluta nie ma znaczenia - liczy się mechanizm.

3. Orzecznictwo TSUE

• CHF: C-260/18 (Dziubak), C-520/21 (wynagrodzenie), C-140/22, C-28/22 - bogata linia orzecznicza od 2019 r.
• EUR: C-325/23 (Deutsche Bank, maj 2024) - pierwsze postanowienie wprost o EUR. C-735/25 (nowe pytanie, oczekiwanie na wyrok).

Orzecznictwo EUR jest młodsze, ale opiera się na tych samych zasadach. TSUE w C-325/23 potwierdził wprost, że ochrona Dyrektywy 93/13 nie jest ograniczona do konkretnej waluty.

4. Wahania kursu

Kurs EUR/PLN wahał się w przedziale 3,5–4,9 (zmiana ~40%). Kurs CHF/PLN: 2,0–5,0+ (zmiana ~150%). Mniejsze wahania EUR oznaczają mniejsze straty kursowe, ale abuzywność klauzuli nie zależy od wielkości straty - to potwierdził TSUE w C-325/23.

5. Typowa korzyść z unieważnienia

• CHF: 150 000–500 000+ PLN (duże wahania kursu = duża nadpłata)
• EUR: 80 000–200 000 PLN (mniejsze wahania, ale nadal znacząca kwota)

6. Podejście banków do ugody

W sprawach CHF banki (pod presją KNF) zaczęły oferować ugody - choć zwykle na warunkach znacznie gorszych niż wyrok. W sprawach EUR banków jest mniej skłonnych do ugody, bo problem jest mniej medialny. To paradoksalnie dobra wiadomość - sądy rozstrzygają w pełni, a wyroki są korzystniejsze niż typowe ugody.

7. Strategia procesowa

W sprawach EUR stosuję tę samą strategię co w frankowych: pozew o ustalenie nieważności + zapłata, zabezpieczenie roszczenia (wstrzymanie rat), powołanie się na TSUE C-325/23, uchwałę SN III CZP 25/22 i rejestr klauzul UOKiK.

Różnica: w sprawach EUR konieczne jest wyraźne wykazanie, że linia orzecznicza CHF stosuje się bezpośrednio. Dlatego w pozwie szczegółowo powołuję się na C-325/23 - jedyne orzeczenie TSUE wprost o EUR.

Podsumowanie

Kredyty EUR i CHF różnią się skalą i historią kursową, ale problem prawny jest identyczny. Sądy unieważniają oba typy umów z tych samych powodów. Jedyna różnica: w sprawach EUR trzeba być bardziej precyzyjnym w argumentacji, bo orzecznictwo jest młodsze.

Artykuł informacyjny, nie stanowi porady prawnej. adw. Piotr Karczewski, LEX FORTE.