Kredyt w euro - unieważnienie umowy w 2026 roku

1. Kredyty w euro - skala problemu

Kiedy mowa o kredytach walutowych, większość ludzi myśli wyłącznie o frankach. Tymczasem w Polsce ok. 65 tysięcy osób spłaca kredyty hipoteczne denominowane lub indeksowane do euro. Umowy te, zawierane glównie w latach 2006–2012, zawierają mechanizmy przeliczeniowe identyczne z tymi, które sądy od lat uznają za abuzywne w sprawach frankowych.

W mojej praktyce widzę to wyraźnie - w 2025 roku co piąta nowa sprawa dotycząca kredytów walutowych dotyczyła euro. W 2026 roku trend się nasila.

2. Dlaczego analogia do spraw frankowych działa?

Wadliwość umów nie tkwi w samej walucie. Problem leży w mechanizmie przeliczeniowym - bank jednostronnie ustalał kurs według własnej tabeli, stosował ukryty spread i przerzucał całe ryzyko walutowe na konsumenta. Te same przesłanki, na których od lat wygrywają frankowicze, dotyczą kredytobiorców eurowych.

Dyrektywa 93/13/EWG nie rozróżnia walut. Art. 385¹ Kodeksu cywilnego - też nie.

3. Przełomowe postanowienie TSUE C-325/23

30 maja 2024 r. TSUE wydał postanowienie w sprawie JF i OP przeciwko Deutsche Bank Polska - bezpośrednio dotyczącej kredytu w euro. Trybunał potwierdził, że klauzule dotyczące spreadu i ryzyka kursowego w kredytach EUR podlegają kontroli na gruncie Dyrektywy 93/13. Co istotne, TSUE stwierdził, że nawet „relatywnie ograniczone” konsekwencje finansowe spreadu mogą stanowić znaczącą nierównowagę.

To postanowienie (wydane w trybie art. 99 Regulaminu - sprawa oczywiście jasna) de facto zamknęło dyskusję o tym, czy orzecznictwo frankowe stosuje się do EUR.

4. Uchwała SN III CZP 25/22 - zasada prawna dla wszystkich walut

25 kwietnia 2024 r. pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego podjął uchwałę z mocą zasady prawnej. Kluczowe tezy:

1. Klauzule przeliczeniowe nie mogą być zastąpione innym mechanizmem kursowym
2. Jeśli umowa nie może funkcjonować bez klauzuli - jest nieważna
3. Obowiązuje teoria dwóch kondykcji
4. Bieg przedawnienia roszczenia banku rozpoczyna się od zakwestionowania umowy przez kredytobiorcę
5. Żadna strona nie może żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału

Uchwała odnosi się do kredytów w „walucie obcej” - obejmuje CHF, EUR, USD i inne.

5. Wyroki sądów polskich w sprawach EUR

• SO Warszawa-Praga, 19.01.2024 (I C 212/21) - kredyt EUR Deutsche Bank z 2010 r. - nieważny. Sąd podkreślił, że nawet spłacony kredyt podlega zaskarżeniu.
• SO Kraków, 25.03.2025 (I C 3225/24) - kredyt EUR Deutsche Bank, wzorzec FOREX - nieważny.
• Liczne wyroki SO Warszawa XXVIII Wydział - unieważnienia kredytów EUR Raiffeisen, PKO BP/Nordea.

6. Skutki unieważnienia

Bank zwraca wszystkie wpłacone raty, prowizje i ubezpieczenia. Kredytobiorca zwraca wypłacony kapitał w PLN. Różnica - to Twoja realna wygrana. Po prawomocnym wyroku hipoteka zostaje wykreślona.

Przy typowym kredycie (350 000 PLN, 15 lat spłaty) korzyść netto to ok. 85 000–200 000 PLN plus odsetki ustawowe za opóźnienie.

7. Perspektywy na 2026 rok

Na rozstrzygnięcie czeka sprawa C-735/25 (pytanie prejudycjalne SO Warszawa vs Deutsche Bank - bezpośrednio kredyt EUR). Spodziewam się dalszego ustabilizowania linii orzeczniczej na korzyść kredytobiorców.

8. Podsumowanie

• Analogia do spraw frankowych działa - sądy stosują te same zasady
• TSUE potwierdził kontrolę klauzul EUR (C-325/23)
• Uchwała SN obejmuje wszystkie waluty obce
• Realne korzyści: 80 000–200 000+ PLN
• Nie każda umowa automatycznie jest nieważna - wymagana indywidualna analiza

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Autor - adw. Piotr Karczewski, Kancelaria Adwokacka LEX FORTE, ul. Podskarbińska 26/7, 03-829 Warszawa.