Przedawnienie roszczeń - ile masz czasu na pozew?

Terminy przedawnienia - konsument

Roszczenia konsumenta o zwrot nienależnych świadczeń z nieważnej umowy kredytowej przedawniają się:

• 6 lat - dla roszczeń powstałych po 9 lipca 2018 r. (nowelizacja art. 118 KC)
• 10 lat - dla roszczeń powstałych przed 9 lipca 2018 r., przy czym bieg upływa najpóźniej 31 grudnia 2028 r. (przepis przejściowy)

Od kiedy liczyć?

To kluczowe pytanie. Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 25/22 potwierdził, że bieg przedawnienia roszczenia konsumenta nie rozpoczyna się automatycznie od dnia zawarcia umowy ani od dnia zapłaty poszczególnych rat. Liczy się moment, w którym konsument „dowiedział się lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć” o abuzywnym charakterze klauzul.

W praktyce sądy przyjmują, że masowa świadomość problemu kredytów walutowych pojawiła się po:

• Wyroku TSUE w sprawie Dziubak (C-260/18) - październik 2019 r.
• Postanowieniu TSUE C-325/23 (kredyty EUR) - maj 2024 r.

Przedawnienie roszczenia banku - 3 lata

To druga strona medalu - i bardzo korzystna dla kredytobiorcy. Roszczenie banku o zwrot wypłaconego kapitału przedawnia się po 3 latach od momentu, w którym kredytobiorca zakwestionował ważność umowy.

Uchwała SN III CZP 25/22 precyzuje, że „zakwestionowanie” następuje z chwilą złożenia oświadczenia o powołaniu się na abuzywność klauzul lub złożenia pozwu.

Konsekwencja: jeśli złożyłeś reklamację w 2022 roku i bank nie pozwał Cię w ciągu 3 lat - jego roszczenie o zwrot kapitału przedawniło się.

Strategia: nie czekaj

Każdy miesiąc zwłoki to:

1. Kolejna rata wpłacona na podstawie potencjalnie nieważnej umowy
2. Zbliżający się termin przedawnienia starszych roszczeń
3. Utracone odsetki ustawowe (11,25% rocznie od wezwania do zapłaty)

Im wcześniej złożysz pozew (lub przynajmniej wezwanie do zapłaty), tym większa korzyść.

Artykuł informacyjny, nie stanowi porady prawnej. adw. Piotr Karczewski, LEX FORTE.